Nieuwe spaarkast gereedmaken

Mijn eerste RedCeder spaarkastOnderwerpen in deze handleiding (klik op een onderwerp om daar snel naar toe te gaan):

Inleiding
Bijenruimte
Afstandsrepen monteren voor 10 raams bak
Vliegplank monteren
Schilderen
Zelf een spaarkast bouwen

Inleiding

Je koopt een complete nieuwe spaarkast die bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Bodem met schuiflade en varroa gaas
  • Twee broedkamers
  • Een honingkamer
  • Dekplank en Dak
  • Koninginnenrooster
  • Vliegplank met scharnier
  • Afstandsrepen voor de raampjes
  • 20 broedkamer raampjes
  • 10 honingkamer raampjes

Thuis gekomen moet je de vliegplank en de afstandsrepen nog monteren. De vliegplank valt best mee maar de afstandsrepen zijn wat moeilijker want je moet weten hoe hoog die precies moeten hangen. Deze handleiding geeft wat instructies om snel aan de slag te kunnen.

Bijenruimte

Laten we beginnen met het begrip bijenruimte. Bijenruimte is de ruimte die bijen nodig hebben om vrij te kunnen werken en bewegen. Deze ruimte ligt tussen de 5 en 9 millimeter. Wat onder de 5 mm komt wordt dichtgekit met propolis en wat groter dan 9 mm is wordt voorzien van cellenraat. Dus je moet zorgen dat overal maar 5-9 mm beschikbaar is voor de bijen.

Afstandsrepen monteren

Toen ik een broedkamer vulde met 10 raampjes en deze op een vlakke ondergrond zetten kwamen de raampjes los van de steunbalken terwijl ik dacht dat de oortjes van de ramen vlak moesten rusten op de steunbalken. Op de foto hiernaast kun je zien wat ik bedoel. De bedoeling is dus dat er ruimte ontstaat tussen de oortjes en de steunbalken. Dus tussen 5 en 9 mm speling. Daarmee kan je nooit bijen plat drukken en is er ruimte om met de beitel onder een oortje te komen om het raampje los te maken. Dus de afstandsrepen moeten zo geplaatst worden dat de raampjes in de lucht hangen. Raampje met ruimte
Het is ook belangrijk om de handeling bij elke bak precies hetzelfde te doen. Immers ga je straks bakken op elkaar plaatsen dan moet de ruimte tussen de raampjes uit de bovenste bak en onderste bak weer tussen 5 en 9 mm zijn. De afstandsrepen van het bijenhuis in Wageningen hebben een ronde uitsparing. Het diepste gedeelte van de ronde uitsparing moet gelijk komen te liggen met de steunbalk. Zie de tweede foto hiernaast.Let wel op dat je dan weinig ruimte hebt om de spijkertjes in de steunbalk te slaan. Zet ze dus iets schuin en sla dan voorzichtig met een hamer. Bij mij is het voorgekomen dat een spijkertje halverwege de steunbalk naar buiten kwam. Je kunt de gaatjes ook eventueel voorboren met boortje 1. Afstandsreep op juiste hoogte
Vliegplank monteren
De vliegplank is net Schiphol daar waar de bijen aankomen en vertrekken. Bijen landen als een helikopter. Op het moment dat ze aankomen bij het object waarop ze willen landen hangen ze even stil in de lucht om vervolgens de poten te strekken en te landen. In een slow motion filmpje is dat mooi te zien. De vliegplank wordt ook gebruikt om de ingang van de kast af te sluiten bij het reizen. De plank wordt hiervoor omhoog geklapt en vast gemaakt met een spijkertje. Persoonlijk vind ik die spijkertjes maar niks dus ik gebruik een vlieggat verkleiner op zijn kant om de ingang volledig te sluiten en dan klap ik de vliegplank omhoog. Daarna met kastbanden de kast en vliegplank bij elkaar knopen. Bodem zonder vliegplank
Bij een Red-Ceder kast van het bijenhuis is tegenwoordig het latje, waarop de vliegplank wordt gemonteerd, van hetzelfde hout als de rest van de kast. Voorheen was het nog het goedkopere hout waardoor het eerder verrot was door water dat tussen het scharnier komt te zitten. Op dit latje monteer je het scharnier. Ik heb het zo gedaan dat de rug van het scharnier gelijk loopt met het loop gedeelte van de bodem. Zodat de bijen er makkelijk overheen kunnen lopen. Houd het scharnier tegen de bodem en maak met een priem alvast de gaatjes waar de schroefjes in moeten komen. Doe dit ook voor de vliegplank zelf. Kijk goed of het scharnier de juiste kant op kan zodat de vliegplank naar boven geklapt kan worden. Bodem met vliegplank uitgeklapt
Ingeklapt op de foto hiernaast en uitgeklapt op de foto hiervoor zal de vliegplank mooi aansluiten aan de buitenste voetbalkjes. Mocht je de kast willen schilderen vergeet dan niet eerst de vliegplank en de bodemplank waar het scharnier moet komen ook mee te nemen. Dus maak de vliegplank tijdelijk eerst met 3 schroefjes vast zodat je niet eerst alles moet losmaken voordat je wilt gaan schilderen. Bodem met vliegplank ingeklapt

Schilderen

Veel imkers vinden het mooi als de kasten geschilderd zijn. Sommige kasten moeten ook geschilderd worden omdat ze anders door vocht en regen in een paar jaar tijd vergaan. Red-Ceder kasten hoef je in principe niet te verven. Deze houtsoort is bijzonder geschikt om nat te worden. In de loop van de tijd wordt Red-Ceder wel grijzig. Net zoals bij veel mensen de schutting in de tuin.

Wil je toch schilderen dan kun je ook lakken. Ik heb mijn Red-Ceder kast gelakt zodat de mooie houtkleur bewaard wordt. Ik heb daarom ook Tencorex 207 Redwood gebruikt. Aanbevolen wordt om niet zomaar verf te gebruiken maar merken die bij vriendelijker zijn en anders dient een kast een paar weken goed te drogen en uit te waaien voordat men deze gebruikt. Ook schilderen we de binnenkant niet. Dus alleen de buitenkant inclusief de boven en onder rand tot je de binnenkant bereikt van de kast. De bijen zullen zelf de binnenkant onder handen nemen met propolis. Wil je de binnenkant toch schilderen dan kun je daarna propolis oplossen in alcohol en daarmee de binnenkant insmeren.
De vliegplank schilderen we ook omdat die het meeste last heeft van het weer.

Er zijn overigens imkers die de bodem helemaal schilderen en ook het dak. Dus van buiten en binnen. Dit om vocht ophoping en verrotting tegen te gaan. Ik heb daar zelf geen ervaring mee. Wel weet ik dat in het voorjaar veel bodems beschimmeld zijn. Dat heeft alles te maken met ventilatie.

Zelf een spaarkast bouwen

Als je handig bent kun je ook zelf een kast in elkaar zetten. Denk er wel aan om te bouwen volgens de standaard maten. Immers kan het voorkomen dat je bijvoorbeeld tijdelijk een bak van een collega imker bovenop wilt gebruiken of je koopt een bijenvolk op een aantal raampjes die dan wel moeten passen in jouw eigen gemaakte kasten.

Op de website van het imkerforum kun je diverse tekeningen vinden. Klik

Mis je nog wat aan deze handleiding of wil je iets anders kwijt over deze pagina? Laat een bericht achter.
Je berichten zullen eerst goedgekeurd worden voordat ze zichtbaar zijn onder aan deze pagina. Dit ter voorkoming van spam.

10 comments to Nieuwe spaarkast gereedmaken

  • herman de Jongste

    De pianoscharnier voor de vliegplank maakt dat deze niet afhelt weg van de plank, zoals op vele tekeningen staat. Sterker nog, de vliegplank helt iets naar binnen wat voor regenwater niet fijn is. Is hier een oplossing voor?

    Alvast bedankt

    P.S. Ik ben net begonnen met imkeren, dus ik ben net mijn eerste kast in elkaar aan het zetten. Deze website is erg handig daarbij!

    • Herman,

      Als het goed is dan loopt de bodemplank van achter naar voren iets schuin hellend. Dat wil zeggen dat water en dergelijke de kast uit zou moeten stromen. Maar ik begrijp je probleem want mijn vliegplanken zitten ook horizontaal aan de kast vast of zelfs iets naar binnen zoals jij beschrijft. De oplossing hiervoor is om de kant van de vliegplank waar het pianoscharnier komt te zitten iets schuin te frezen zodat de vliegplank meer ruimte heeft om te gaan hangen.
      Ook zou ik adviseren om je kasten onder een afdak te zetten zodat zeker de vliegplank weinig of geen last heeft van regen en/of sneeuw. Het spaart ook je kasten.

      Groeten, Robbert

      P.s. Ik ben blij om te horen dat deze website nuttig is.

  • Nog een leuke om je daar vervolgens niet meer druk over te hoeven maken: Zet de kasten een beetje schuin. Dan loopt zowel het water van het dak als de vliegplank zonder kunstgrepen.

  • Jan.Schoenmaker

    hallo
    Ik heb in wageningen een Apideo kasje gekocht ( van plastiek )
    Maar zij konden mij daar geen gebruiksaanwijzing bij geven.
    Ik heb dat kasje al een paar jaar in huis, maar ik weet niet
    wat ik er mee moet doen.
    Kan je mij daar een gebruiksaanwijzing van sturen.
    Bijvoorbaat mijn hartelijke dank.
    Met vriendelijke groeten.
    Jan.Schoenmaker.

  • Jan,

    Sorry dat ik nu pas reageer. Ben erg druk geweest vorige week en het afgelopen weekend van huis geweest.

    Over die Apidea: Kort gezegd heb ik daar ook geen handleiding van. Ik was van plan deze afgelopen seizoen te gaan maken als ik hem ging gebruiken en dat is er niet van gekomen. Ik heb er ook een staan en hij staat geduldig te wachten. Toen ik deze na de aanschaf bekeek was ik ook eerst op zoek naar de handleiding. Dat ding zit vol met schuiven en plastic onderdelen.

    Je weet dat het een koninginnenkweek kastje is neem ik aan. Hierin stop je een onbevruchte moer met een bekertje bijen en wat suikerdeeg. Je kunt de drie meegeleverde raampjes in elkaar zetten. Het middelste gedeelte is de bovenlat. Daar doe je aan een kant wat was druppeltjes op zodat het minivolkje raat gaat aanzetten. In het bakje ernaast doe je de suikerdeeg.

    Ik hoor vaker dat de Apidea als te klein beschouwd wordt. Met name de hoeveelheid voedsel wat er in kan is te weinig. Veel imkers maken zelf kastjes of kopen andere soorten. Het kastje stuur je met moer en bijen naar een bevruchtingsstand waar de jonge moer bevrucht kan worden. Bij terugkomst kun je het nieuwe volkje overzetten in een drieramer en zo opkweken naar een volwaardig volk.

    Bij de start van het nieuwe seizoen ga ik een koninginnen kweek cursus volgen en dan ben ik van plan om alle handelingen met de Apidea te fotograferen en te beschrijven. Ik hoop dat je daar op kunt wachten.

    Met vriendelijke groet,

    Robbert

  • Ben

    Hoi Robbert,
    Er zijn afstandnokjes te koop voor de ramen in de kast, kan je mij vertellen waar je ze het beste kan plaatsen op de ramen.
    En zijn deze inplaats van de metalen afstand rails?

    groetjes Ben

    • Hee Ben,

      Ja, die blokjes komen in de plaats van de metalen rails. De blokjes waren er historisch gezien eerst.Ze zijn in praktijk minder makkelijk te hanteren. De blokjes gaan immers mee naar buiten met het raam en bij opslag van ramen zitten die blokjes er ook op. Je kunt ze er natuurlijk afhalen maar door propolis worden ze vastgezet door de bijen. Het grote voordeel van de rails is dat de rails een inkeping heef waardoor bijen kunnen “ontsnappen” en het raam rust op maar een heel klein deel van het “mes”. Bij die blokjes kan dat niet zodra je een raam terughangt met als gevolg dat je bijen kunt dooddrukken of boos krijgt zodat ze je aanvallen. Om het uit te proberen kun je ze aanschaffen en beide systemen naast elkaar gebruiken of zelfs in een kast met twee BK’ers.

  • Hallo,

    de links naar de tekeningen werken niet…….
    fyi: ik ben zelf honingkamers aan het maken. bij interesse plaats/stuur ik de foto’s. in principe zaagwerk grotendeel bij de Gamma laten doen en meteen enkele simpele mallen laten zagen om zuiver haaks en aan de maat te werken.

    grtz

    erik.

Leave a Reply