Verslag sprekersavond “Bestuiving en Bestuivers”

Verslag van een interessante lezing door Roeland Segers op 3 maart 2015 te Kerkwijk. Deze sprekersavond was georganiseerd door imkervereniging De Bommelerwaard.

Als semiprofessionele imker (en bioloog), heeft Roeland zich sinds ongeveer 5 jaar gestort op zijn passie: bij en bestuiving. Een goede bestuiving is van groot belang en het vormt dus een uitdaging om te onderzoeken welke bijen, wanneer en hoe het best ingezet kunnen worden.
Uiteraard kunnen de honingbijen als volk met grote aantallen het beste presteren; daar kunnen de solitair levende bijen niet tegenop! Doch ze kunnen wel een hele goede aanvulling zijn omdat ze vroeger in het seizoen inzetbaar zijn en bij lagere temperaturen en bewolkte hemel al heel effectief kunnen bestuiven. Metselbijen vormen daarom bij minder goede weersomstandigheden een grote aanwinst voor de aardbeien-, courgette-, aubergine-, blauwe bessen- en fruittelers (vooral bij kersen en peren). In Japan wordt al voor 66% gehoornde metselbijen ingezet en ook in Amerika wordt er in de amandelteelt mee gewerkt.

Roeland werkt, naast zijn 150 honingbijen volken, met metselbijen die hij in houten nestblokken kweekt. Hij kon zijn imker-publiek boeiend vertellen en laten zien hoe hij de bijen kweekt, de cocons oogst, wast en bewaart in doosjes in de koelkast. Zodra in het voorjaar de bloesems verschijnen, worden deze doosjes bovenop een leeg en schoon nestblok, tussen de fruitbomen gezet en komen de jonge metselbijtjes tevoorschijn. Ze kunnen dan 3 tot 6 weken bestuiven. Metselbijen bestuiven erg effectief, (ze zijn minder dan honingbijen op nectar gericht) en vliegen binnen een bereik van ongeveer 600 meter. Ze bezoeken meer bloemen per minuut en maken meer vlieguren dan honingbijen! Een vrouwtjesmetselbij bestuift ongeveer 1-3 bomen. Een nestblok kan ong. 240 bomen bestuiven.
Uiteraard komt er uit ieder blok maar 1 teelt: het vrouwtje legt een serie eitjes met stuifmeel in de boorgaatjes en sterft. Deze eitjes ontwikkelen zich zelfstandig tot larfje, pop en imago (volwassen bij) in de cocon en kunnen pas het volgende jaar weer ingezet worden voor bestuiving.

De nestblokken en cocons vragen veel zorg en aandacht i.v.m. de parasieten die op de loer liggen! (Ze hebben echter geen last van varoamijten)
Ondanks hun korte levensduur en kleinere aantallen, kunnen metselbijen toch een goede aanwinst zijn voor de fruitteelt en tuinbouw. Met name een mix van bestuivers: honingbijen, metselbijen en hommels kan bestuiving en vruchtzetting positief beïnvloeden.

Het was een bijzonder interessante avond voor de imkers en weer een verbreding van onze horizon!
Met dank aan de gastvrijheid van de imkervereniging uit Zaltbommel.
Wie meer wil weten over het boeiende werk van Roeland Segers kan terecht op www.debijen.nl

Ria Beltman

2 comments to Verslag sprekersavond “Bestuiving en Bestuivers”

  • Rob Welschen

    Blijft natuurlijk altijd weer de vraag wat voor impact de introductie van van deze metselbijen hebben op bestaande populaties van andere wilde bijen in omringende ecosystemen!!
    M.a.w. wat blijft er nog over aan dracht wanneer een bepaald gebied vol zit met honingbijen, aardhommels en nu weer een metselbijsoort…
    In het verleden is gebleken dat niet iedere (her) introductie van soorten (door biologen!) altijd even gelukkig uitpakt!

  • Ria Beltman

    Wat fijn dat een verslag een reactie oplevert: discussies kunnen ons vaak andere perspectieven opleveren!
    Dat niet alle nieuwe ontwikkelingen in onze natuur (en voedingssystemen) een weldaad blijken te zijn, zullen alle imkers wellicht wel onderschrijven. Wat betreft de metselbij wil ik toch wat nader toelichten. De metselbijen vormen een onderdeel van de natuurlijke populatie in ons land. In ons ecosysteem staat de gehoornde metselbij echter op de rode lijst.We weten dat de fruitbloesems zoveel stuifmeel voortbrengen en dat daarvan maar 0,5% effectief voor bevruchting nodig is. M.a.w. er is in een boomgaard een overmaat aan stuifmeel beschikbaar. Omdat metselbijen binnen ong 500 meter vliegen, zullen ze binnen de boomgaard genoeg stuifmeel kunnen verzamelen voor hun volgende generatie.Inzet van metselbijen voor bestuiving in een boomgaard is zodoende een vrijwel gesloten systeem. Je zou dus ook kunnen zeggen dat de inzet van deze metselbijen in de fruitteelt bijdraagt aan de populatie en het natuurlijk evenwicht.
    De tijd zal het ons leren!

Leave a Reply